Ordet cytologi tyder læra om cellene.
Ved cytologisk diagnostikk analyserer vi prøver med celler frå pasienten. Dei er hausta enten ved å skrape på ei slimhinne med spatel/børste, sugd ut med ei tynn nål eller samla opp i vevsvæske. Vi stryker prøvematerialet ut på eit objektglas, fikserer det og farger cellene med ulike fargestoff. Prøvematerialet blir vurdert mikroskopisk med omsyn til celleforandringar. Dei fleste cytologiske prøvane kjem frå livmorhals, urin, bryst, thyroidea, pleura og ascites.
Årleg undersøker vi ca. 14.000 cytologi-prøver. Ca 11.000 av desse er celleprøver tatt frå livmorhals hos kvinner i regi av Masseundersøkinga mot livmorhalskreft. Vi utfører også testing på HPV-virus, då enkelte undergrupper av dette viruset er årsak til utvikling av livmorhalskreft. Analysen blir gjort etter tilråding frå patolog. Grunnlaget for ei evt. tilråding er vurdering av celleprøve frå livmorhals.